ŹRÓDŁA

Obecnie dysponujemy kilkoma pozycjami z zakresu genealogii, które zawierają informacje dotyczące rodziny Ossolińskich. Na pierwszy plan wysuwają się oczywiście herbarze, następnie Polski Słownik Biograficzny- dalej P.S.B., i tablice genealogiczne Dworzaczka. Na tych źródłach opiera się obecna popularna wiedza o utytułowanej części rodu Ossolińskich sięgając do chwili wygaśnięcia głównych linii rodu tj. do połowy XIX wieku.

Dodatkowo w niektórych herbarzach omówione zostały boczne linie rodu, których pochodzenie nie zostało jednoznacznie określone, a opiera się jedynie na nieudokumentowanych przekazach i domysłach.

Między publikacjami wydanymi do 1939 roku istnieją pewne nieścisłości. Dopiero całościowe przeanalizowanie genealogii rodu z uwzględnieniem publikacji wydanych po 1945 roku takich jak "Genealogia" Dworzaczka i P.S.B.. pozwala na właściwe uporządkowanie tematu.

Poniżej omówię poszczególne pozycje na których między innymi oparto genealogię rodu opracowaną na tej witrynie.

"Herbarz Polski" Kacpra Niesieckiego, do którego autor zbierał materiały wędrując po kraju zawiera sporo błędów i nieścisłości. Autor nie mógł jednak uniknąć ich opierając się w większości na przekazach ustnych i legendach. Jest to pierwsza próba zebrania całej genealogii szlachty polskiej w XVIII wieku i jako taka zasługuje na uwagę jedynie z punktu historyczno-bibliofilskiego.

"Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin w Polsce" S.K. Kossakowskiego to pozycja która szerzej niż dzieło K. Niesieckiego pokazuje genealogię rodu Ossolińskich w oparciu o tablicę genealogiczną sporządzoną dla Franciszka Maksymiliana Ossolińskiego w 1737 roku. O ile baśniowe są informacje o protoplastach rodu i sarmacki wywód, to niezmiernie ciekawym jest zamieszczony w drugim wydaniu tej książki list Wiktora Ossolińskiego.

Przedstawia on zapomniane przez oficjalną genealogię rodową linie rodziny Ossolińskich żyjące na Litwie i w Galicji. Linią tym zresztą zapisuje Wiktor przed 1860 rokiem majątek Ossolin- rodowe gniazdo Ossolińskich.

Wielotomowa "Złota księga szlachty polskiej" Teodora Żychlińskiego jest w zasadzie kopią dzieła Kossakowskiego zawierającą dodatkowo informacje o potomkach linii galicyjskiej i litewskiej, ale tylko tej jej części, która dziedziczyła Ossolin.

"Rodzina. Herbarz szlachty polskiej" Seweryna Uruskiego to dzieło zasługujące na uwagę, na nim opierali się też głównie autorzy P.S.B. i Dworzaczek .Omówiona w nim genealogia rodu opiera się na dostępnych wówczas, czyli w drugiej połowie XIX wieku dokumentach i przedstawia ówczesny stan wiedzy z tego zakresu, który w zasadzie nie uległ większym zmianom po dzień dzisiejszy.

"P.S.B." zawiera biografie dziewiętnastu Ossolińskich wywodzących się z utytułowanej części rodu poszerzone o losy potomków niektórych z nich. Jest to najbardziej wartościowa pod każdym względem pozycja dotycząca Ossolińskich, pozwalająca dodatkowo rozwinąć dogłębne studia nad wybranymi postaciami.

Tablice genealogiczne Dworzaczka to ostatnie jak dotąd dzieło w pełni ujmujące temat genealogii polskiej w tym i rodu Ossolińskich.

Wszelkie nowe publikacje z zakresu genealogii ukazujące się obecnie, sięgające czasów współczesnych nie obejmują już rodziny Ossolińskich, gdyż jest ona powszechnie błędnie uważana za wymarłą po mieczu w roku 1860 na Wiktorze Ossolińskim. Nie był on jednak ostatnim męskim potomkiem rodu noszącym to nazwisko, czego dowiódł i On sam zapisując Ossolin Ossolińskim wywodzącym się ze zubożałych linii rodu.

Drugim źródłem informacji genealogicznych są zapisy w księgach metrykalnych parafii katolickich i greckokatolickich. Ze względu na ogromną ilość danych, jakie trzeba objąć kwerendą obszar ten jest cały czas sukcesywnie badany.

Wszelkie próby badań genealogii Ossolińskich niewystępujących w oficjalnej genealogii rodu rozpoczynać należy właśnie od tych materiałów. Ewentualne wyniki poszukiwań zależne są w dużej mierze od stopnia zachowania archiwów poszczególnych parafii, sposobu ich prowadzenia i przygotowania, jakim dysponuje sama osoba przeprowadzająca kwerendę.

Akta metrykalne prowadzone były różnie na terenie poszczególnych zaborów np. po łacinie na terenie zaboru austriackiego i po 1861 roku cyrylicą na terenie zaboru rosyjskiego.

Do tej pory w pełni i rzetelnie zostały objęte kwerendą akta metrykalne następujących parafii, w których zamieszkiwali Ossolińscy tj. akta metrykalne parafii miasta Słomniki k/Krakowa, akta metrykalne parafii Więcławice k/Krakowa, akta metrykalne parafii miasta Torczyn na Wołyniu, akta metrykalne parafii Zborówek k/Pacanowa, akta metrykalne parafii Błażowa wraz z filiami w Futomie, Białce, Harcie, Kąkolówce i Leckiej, akta metrykalne parafii Oparówka, akta metrykalne parafii Bonarówka, akta metrykalne parafii Rzepnik, akta metrykalne parafii Dobra Szlachecka, akta metrykalne parafii Warzyce k/Jasła, akta metrykalne parafii Pantalowice k/Rzeszowa, akta metrykalne parafii Brzezówka i akta metrykalne parafii Tuligłowy. Akta parafii w Słomnikach i Więcławicach zachowały się w komplecie od wieku XVII, metryki parafii Zborówek zachowały się od roku 1736 a pozostałych od roku 1784 z wyjątkiem Tuligłów, Torczyna i Pantalowic, które to zachowały się od początku XIX wieku.